Srpska mitologija [2005–2016]

Iako je specifičnost srpske mitologije dobro poznata naučna činjenica, ova mitologija uporno se izostavlja iz mnogobrojnih savremenih mitologizacija srpskog identiteta. To je naročito neobično jer je mitsko, prehrišćansko poimanje sveta i dalje naveliko prisutno i prepoznatljivo u ovdašnjoj svakodnevici. Mnogi običaji vezani za određene predmete ili pojave, kao i verovanja u vezi sa tradicionalno najvažnijim događajima imaju očiglednu mitsku, a ne pravoslavno-hrišćansku osnovu. Kompleksni spoj nasleđa paganske religije i hrišćanstva, karakterističan za celu Istočnu Evropu, Mirča Elijade je nazvao kosmičko hrišćanstvo. Istorijsko i savremeno cenzurisanje ovog mitskog elementa, u zvanično propagiranoj srpskoj duhovnosti, lako može biti jedan od glavnih razloga za tradicionalno haotično stanje srpskog društva.

Istraživanje utilitarne naučne fotografije i foto-amaterskih etnofotografija bilo je polazište za stvaranje ovog rada, koji se može tumačiti kao obrnuta etnografija. Fotografisani predmeti i scene pripadaju običnom, svakodnevnom vizuelnom iskustvu. Može se reći da su obični motivi ovih fotografija mitologizirani činom fotografisanja. Njima je dodato značenje zbog koga postaju podjednako važni kao i retki etnografski primerci. Za razliku od slikovite kič atrakcije amaterske etnofotografije, rad Srpska mitologija jeste eksplicitna politička poruka.

Bilo da se radi o politici ili o religiji, mitološki mehanizam je danas u funkciji ideologije. Iako elementi srpske mitologije prožimaju ove fotografije, namera nije bila didaktička ilustracija, već konstatovanje da je savremena srpska mitomanija i kulturni diskontinuitet koji je prati u direktnoj vezi sa neznanjem i nerazumevanjem.  [MV]

::

Version in English

Mara Prohaska Marković, “Srpska mitologija”, 2013

Nazad na “Srpsku mitologiju”